Hội thảo khoa học “Nhận diện và phát huy các giá trị tài nguyên biển đảo phục vụ phát triển bền vững vùng Nam Bộ”

Việc nghiên cứu tài nguyên vùng biển đảo Nam Bộ nói riêng và của Việt Nam nói chung không chỉ góp phần tạo ra hướng tiếp cận mới, đẩy mạnh công tác nghiên cứu điều tra, đánh giá toàn diện các dạng tài nguyên biển đảo tại địa phương...

Nói đến phát triển đất nước, chúng ta thường chú trọng đến nguồn tài nguyên trên đất liền, trong khi Việt Nam là quốc gia có bờ biển trải dọc theo chiều dài của đất nước và là vùng biển có diện tích lớn gấp nhiều lần diện tích đất liền. Với nguyên tắc phát triển hiện nay xem biển đảo là một bộ phận quan trọng của lãnh thổ Việt Nam, biển đảo đã dành được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, toàn thể nhân dân. Nhận thức được vai trò của tài nguyên biển là một trong những dạng tài nguyên mới, nằm trong chiến lược phát triển kinh tế biển Việt Nam đến năm 2020, Trung tâm Nghiên cứu Biển và đảo, thuộc trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh đã tổ chức hội thảo khoa học “Nhận diện và phát huy các giá trị tài nguyên biển đảo phục vụ phát triển bền vững vùng Nam Bộ” vào sáng ngày 30/12/2014, tại giảng đường D201.

Đến tham dự có TS. Ngô Thị Phương Lan – Phó hiệu trưởng, TS. Lê Thanh Hòa - Giám đốc Trung tâm nghiên cứu Biển và đảo; PGS.TS. Nguyễn Ngọc Dung – Trưởng khoa Lịch sử, PGS.TS. Hà Minh Hồng – Khoa Lịch sử, cùng các giảng viên, nhà nghiên cứu về biển, lịch sử, nghiên cứu sinh, học viên cao học, sinh viên có quan tâm đến tham gia.

Khai mạc hội thảo, TS. Ngô Thị Phương Lan – Phó hiệu trưởng nhà trường, phát biểu về các định hướng nghiên cứu của ĐHKHXH&NV trong những năm đến. Trong đó, việc nghiên cứu tài nguyên vùng biển đảo Nam Bộ nói riêng và của Việt Nam nói chung không chỉ góp phần tạo ra hướng tiếp cận mới, đẩy mạnh công tác nghiên cứu điều tra, đánh giá toàn diện các dạng tài nguyên biển đảo tại địa phương, mà còn góp phần xây dựng cơ sở dữ liệu về biển đảo, sử dụng hợp lý tài nguyên, tổ chức không gian và qui hoạch phát triển kinh tế xã hội vùng biển đảo bền vững Nam Bộ trong bối cảnh biến đổi khí hậu và tình hình an ninh lương thực hiện nay, làm nền tảng cho các công trình nghiên cứu tiếp theo nhằm phục vụ chiến lược vươn ra biển lớn của quốc gia. TS. Ngô Thị Phương Lan cũng lời cảm ơn đến các nhà khoa học, các nghiên cứu sinh, học viên cao học, các bạn sinh viên đã đến tham dự hội thảo của Trung tâm Nghiên cứu Biển và đảo.

Đáp từ TS. Ngô Thị Phương Lan, TS. Lê Thanh Hòa - Giám đốc Trung tâm nghiên cứu Biển và đảo, đã có đôi lời phát biểu, cảm ơn nhà trường đã hỗ trợ các điều kiện tốt nhất cho trung tâm, tạo đà phát triển trong thời gian qua với sự đầu tư cơ sở vật chất (phòng làm việc, tài liệu) và Đại học Quốc gia hỗ trợ đầu tư các thiết bị máy móc phục vụ cho các công tác đào tạo nghiên cứu sâu về biển đảo. TS. Lê Thanh Hòa cũng cho biết thêm về trung tâm, dù mới được phát triển trong 5 năm vừa qua, nhưng trung tâm đã đáp ứng nhu cầu của các tầng lớp nhân dân quan tâm đến phát triển kinh tế xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng, đảm bảo an ninh quốc gia mà còn tập hợp được đội ngũ chuyên gia, giáo sư giỏi về các vấn đề liên quan đến biển và đảo, góp phần phổ biến, nâng cao tri thức khoa học về biển và đảo, tham vấn, xây dựng các chiến lược phát triển dài hạn và điều chỉnh bổ sung các chính sách phát triển kinh tế biển và đảo Việt Nam.



NCV. Ngô Hoàng Đại Long trình bày tham luận


Hội thảo đi vào các báo cáo cụ thể, với báo cáo được NCV. Ngô Hoàng Đại Long, thay mặt nhóm nghiên cứu (TS. Lê Thị Kim Thoa, Ngô Hoàng Đại Long, Đoàn Minh Chí) thuộc Trung tâm Nghiên cứu Biển và đảo trình bày tham luận “Tài nguyên vị thế vùng biển đảo Tây Nam Bộ: Tiềm năng và Triển vọng”, với tham luận này, nhóm nghiên cứu đánh giá các triển vọng trong việc khai thác các tiềm năng kinh tế, đặc biệt là các tiềm năng về du lịch được nhóm nghiên cứu từ năm 2012, như việc khai thác Phú Quốc trở thành một đặc khu hay khai thác các khu vực sinh thái như đầm Đông Hồ (Hà Tiên), đầm Bà Tương (Cà Mau). Các yếu tố tài nguyên vị thế địa tự nhiên; Tài nguyên vị thế địa kinh tế; Tài nguyên địa chính trị trở thành các vấn đề cốt lõi của quá trình phát triển kinh tế của Việt Nam trong tương lai. Nhóm nhấn mạnh đến ý kiến của Trần Đức Thạnh “Tài nguyên vị thế là những giá trị và lợi ích có được từ vị trí địa lý và các thuộc tính về cấu trúc, hình thể sơn văn và cảnh quan sinh thái của một không gian, có thể sử dụng cho các mục đích phát triển kinh tế- xã hội, đảm bảm an ninh – quốc phòng và chủ quyền quốc gia”chính là những giá trị khả kiến và vị thế địa chính trị, việc đánh giá và khai thác hiệu quả các yếu tố này sẽ góp phần vào công cuộc tiến ra biển lớn.



TS. Phạm Ngọc Trâm trình bày tham luận


Với tham luận của TS. Phạm Ngọc Trâm: “Kinh tế biển Nam Bộ - Thực trạng và thách thức”, mang lại nhận định đến tư duy của con người trong việc xem xét các vấn đề khai thác biển đảo một cách hiệu quả, mang đến sự phát bền vững hơn là tư duy chỉ nên khai thác thủy hải sản thô của thời bao cấp trong những năm 1975-1986. Bên cạnh đó, việc phát triển du lịch cần được chú trọng khai thác một cách khoa học.


PGS.TS. Hà Minh Hồng, phát biểu ý kiến

Phần thảo luận hội thảo, PGS.TS. Hà Minh Hồng, đã có thêm những ý kiến về các nhà nghiên cứu trẻ, đã có những nghiên cứu sâu về biển đảo chính là tín hiệu đáng mừng cho Trung tâm nghiên cứu Biển và đảo và nhất là hiện nay, các nhà nghiên cứu trẻ đã đóng góp các nghiên cứu chất lượng cho nhà trường, giúp nhà trường dần dần định hình trở thành một trong hai trung tâm nghiên cứu về khoa học xã hội và nhân văn ở Việt Nam. Ngoài ra, việc hình thành trung tâm nghiên cứu là vấn đề cần thiết, và một trong những yếu tố tạo nên sự thành công của việc khai thác biển thì trung tâm cần chú trọng thêm các số liệu về cảng biển, sản lượng và các giá trị khai thác hay vùng ảnh hưởng, cộng hưởng với các quốc gia khác để trở thành đầu mối giao lưu kinh tế, thì trung tâm cần chú phát huy thêm để mang lại tầm quan trọng của trung tâm, trở thành một đơn vị nghiên cứu hàng đầu trong thời kì phát triển kinh tế trở thành chủ đạo, cần chú trọng thêm về mảng kinh tế… thì đó chính là sự đóng góp lớn hơn của trung tâm. PGS.TS. Hà Minh Hồng đã chúc mừng sự thành công của trung tâm và hy vọng trung tâm sẽ phát triển hơn trong tương lai.


PGS.TS. Nguyễn Đức Hòa phát biểu ý kiến

PGS.TS. Nguyễn Đức Hòa ý kiến việc nghiên cứu sâu về các vấn đề biển đảo, trở thành một xu hướng chính trong việc phát triển kinh tế Nam Bộ. Ông muốn xác định lại, chiều dài của vùng biển Tây Nam Bộ, việc triển khai các vấn đề liên quan đến vận chuyển hàng hóa tại các cảng biển Tây Nam Bộ như thế nào? Hay xác định lại các nhóm người Hoa đến định cư tại Nam Bộ cũng cần phải chính xác, hay ngành đóng tàu (không thể là ngành được người Hoa phát triển), chính là các yếu tố mà các nhà nghiên cứu trẻ cần chú trọng và tôn trọng các tài liệu lịch sử.

Tiếp đến PGS.TS. Nguyễn Đức Hòa cũng trình bày tham luận “Bảo vệ chủ quyền biển đảo Nam Bộ và vai trò hệ thống cảng thành phố Hồ Chí Minh trông phát triển kinh tế biển hiện nay”, trong đó, PGS.TS. Nguyễn Đức Hòa nhấn mạnh đến vai trò của biển đảo Nam Bộ đối với củng cố an ninh quốc phòng và thực thi chủ quyền đất nước trong lịch sử, nhất lịch sử khai phá của Chúa Nguyễn suốt từ thế kỷ XVII-XIX cùng với việc xác lập chủ quyền trên đất liền, ngoài ra mở rộng giao thương thông qua các cảng Bến Nghé, Bãi Xàu, Vũng Gù, Hà Tiên… không chỉ phát triển kinh tế của đất nước mà còn ảnh hưởng đến tình hình kinh tế chính trị, xã hội, giao lưu văn hóa của các cộng đồng dân cư trong khu vực. Ngoài ra, PGS.TS. Nguyễn Đức Hòa còn trình bày vấn đề biển đảo Nam Bộ trong chiến tranh cách mạng và bảo vệ tổ quốc; hệ thống cảng biển Nam Bộ trong nền kinh tế biển. Tận dụng mọi tiềm năng, thế mạnh của biển đảo Nam Bộ để vừa phát triển kinh tế, tăng cường an nình quốc phòng trên biển và giữ vững chắc chủ quyền biển đảo khu vực này.

Hội thảo khép lại với tham luận của nhà nghiên cứu Nguyễn Thanh Lợi với chủ đề “Thần linh biển ở Nam Bộ”. Tham luận được tác giả Nguyễn Thanh Lợi trình bày với nhiều cứ liệu về tín ngưởng cư dân ven biển Nam Bộ như: Thờ Bà Chúa xứ; Thờ Bà Cậu; Thờ Đại Càn; Thờ Cá Ông; Thờ Bà Thủy Long; Thờ Thiên Y Ana; Thờ Thiên hậu Thánh Mẫu; Thờ Quan âm Bồ Tát; Thờ Cô Lê Thị Hồng Thủy… là vùng đất hội tụ nhiều nền văn hóa, không chỉ của người Việt Trung Bộ mà còn từ văn hóa Chăm, Hoa, qua những chuyển động của lịch sử. Tín ngưỡng dân gia của cư dân biển đảo thể rõ nét chiều hướng đó. Sự tích hợp đan xen, pha trộn những lớp tín ngưỡng như thế làm nên sự phong phú trong đời sống tâm linh của cộng đồng nơi đây.

Hệ thống thần linh biển ở Nam Bộ thể hiện sắc thái đa văn hóa, đa tộc người, hòa quyện giữa tôn giáo và tín ngưỡng. Không chỉ tiếp thu từ văn hóa ở miền Trung, những yếu tố văn hóa bên ngoài khi du nhập vào đây đã “bản địa hóa” mạnh mẽ, có sự biến cải cho phù hợp với tâm thức cư dân của khu vực thông qua sự giao lưu giữa các lớp tín ngưỡng. Việc định danh, xác định nguồn gốc, quá trình diễn biến của nó là điều không dễ dàng. Nghiên cứu tín ngưỡng biển ở Nam Bộ chính là để nhận diện ngày càng rõ hơn những đường nét văn hóa của khu vực, góp phần vào việc phát triển kinh tế - xã hội khu vực biển đảo.

Hội thảo có 29 bài được xuất bản với chỉ số ISBN được PGS.TS. Trần Nam Tiến và TS. Phạm Ngọc Trâm làm chủ biên, đã mang đến cái nhìn đa dạng về các giá trị tài nguyên biển đảo bao gồm các giá trị văn hóa, kinh tế, nguồn nhân lực và tính địa phương để nhận diện và phát huy trong công cuộc vươn ra biển lớn và phát triển quốc gia.



Hội thảo đón nhiều đại biểu, nhà nghiên cứu đến từ các đơn vị khác tại TP.HCM


Vài nét về Trung tâm nghiên cứu Biển và đảo:

Trung tâm Nghiên cứu Biển và đảo được thành lập với quyết định số 231/QĐ-TCHC ngày 28/09/2009 của Hiệu trưởng trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – ĐHQG-HCM, trung tâm có nhiệm vụ nghiên cứu khoa học, ứng dụng khoa học công nghệ và cung cấp các dịch vụ khoa học, công nghệ trong các lĩnh vực liên quan đến biển và đảo. Trung tâm với tầm nhìn đào tạo và tư vấn phát triển hàng đầu về lĩnh vực biển và đảo, phục vụ cho sự phát triển kinh tế xã hội trong tiến trình CNH-HĐH đất nước, đáp ứng nhu cầu thực tiễn và sự phát triển bền vững của các địa phương và doanh nghiệp tại các vùng biển ven bờ, biển khơi và hải đảo Nam Trung bộ, Nam bộ và Vịnh Thái Lan.
Trung tâm thực hiện các nhiệm vụ cụ thể:
- Tập hợp và biên tập các tài liệu liên quan đến biển và đảo Việt Nam.
- Nghiên cứu điều tra cơ bản, xây dựng và tổ chức triển khai các đề tài, dự án khoa học và công nghệ trong và ngoài nước, tăng cường hợp tác quốc tế trong các lĩnh vực liên quan đến biển và đảo.
- Tổ chức các khóa huấn luyện, bồi dưỡng ngắn hạn cho các cán bộ, chuyên viên và cộng tác viên của trung tâm về các lĩnh vực liên quan đến biển và đảo.
- Tổ chức các hoạt động dịch vụ khoa học kỹ thuật, công nghệ và tư vấn các lĩnh vực liên quan đến biển và đảo.
- Thực hiện các dịch vụ tư vấn, xây dựng luận cứ khoa học và đề xuất nội dung, chiến lược, chính sách liên quan đến biển và đảo Việt Nam.
- Thực hiện các nhiệm vụ khác do Giám đốc ĐHQG TPHCM giao.

Phòng QLKH-DA
Góp ý
Họ và tên: *  
Email: *  
Tiêu đề: *  
Mã xác nhận:
 
 
RadEditor - HTML WYSIWYG Editor. MS Word-like content editing experience thanks to a rich set of formatting tools, dropdowns, dialogs, system modules and built-in spell-check.
RadEditor's components - toolbar, content area, modes and modules
   
Toolbar's wrapper  
Content area wrapper
RadEditor's bottom area: Design, Html and Preview modes, Statistics module and resize handle.
It contains RadEditor's Modes/views (HTML, Design and Preview), Statistics and Resizer
Editor Mode buttonsStatistics moduleEditor resizer
 
 
RadEditor's Modules - special tools used to provide extra information such as Tag Inspector, Real Time HTML Viewer, Tag Properties and other.