Hội thảo khoa học: "20 năm đô thị hóa Nam Bộ - Lý luận và thực tiễn"

Đô thị hóa được xem là một hiện tượng biến đổi xã hội có ý nghĩa nhất của xã hội loại người vì nó chi phối sâu sắc đến cội rễ của cấu trúc xã hội...

Sáng ngày 25/11/2014, tại trường ĐH Thủ Dầu Một – Bình Dương đã diễn ra hội thảo khoa học "20 năm đô thị hóa Nam Bộ - Lý luận và thực tiễn" do Trung tâm Nghiên cứu đô thị và phát triển, Trường đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn – ĐHQG-HCM, Trung tâm Dự báo và Nghiên cứu đô thị cùng Trường đại học Thủ Dầu Một – Bình Dương, phối hợp cùng tổ chức.


ThS. Nguyễn Minh Giao, UVBTV, Trưởng ban Tuyên giáo Tỉnh Ủy Bình Dương phát biểu. Ảnh: Việt Thành

Đến dự hội thảo có ThS. Nguyễn Minh Giao – UVBTV – Trưởng ban Tuyên giáo Tỉnh Ủy Bình Dương, TS. Nguyễn Văn Hiệp – Hiệu trưởng, TS. Hoàng Trọng Quyền, Phó Hiệu trưởng trường ĐH Thủ Dầu Một, PGS. TS. Tôn Nữ Quỳnh Trân – Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu đô thị và Phát triển, TSKH. KTS. Ngô Viết Nam Sơn, TS.KTS. Lê Văn Năm, PGS. TS. Nguyễn Trọng Hòa – Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM, PGS.TS. Trần Thị Kim Xuyến – Chi hội Xã hội học phía Nam, TS. Fanny Quertamp Nguyễn - Giám đốc Trung tâm Dự báo và Nghiên cứu đô thị, Th.S. Đặng Thanh Thuý - Phó Trưởng phòng QLKH-DA Trường Đại học KHXH&NV cùng các giảng viên, các nghiên cứu sinh, học viên cao học, sinh viên đến từ các trường Đại học tại thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương, Cần Thơ…


TS. Hoàng Trọng Quyền, Phó Hiệu trưởng, trường ĐH Thủ Dầu Một, phát biểu. Ảnh: Việt Thành

TS. Hoàng Trọng Quyền, Phó Hiệu trưởng – trường ĐH Thủ Dầu Một đã phát biểu chào mừng các đại biểu đến tham dự hội thảo, trong đó nhấn mạnh đến tầm quan trọng của hội thảo trong việc nghiên cứu và trao đổi kinh nghiệm giữa các trường đại học và các trung tâm nghiên cứu trên địa bàn Bình Dương và các địa phương khác. Theo TS. Hoàng Trọng Quyền, việc xác định lại những thành tựu trong 20 năm đô thị hóa tại Nam Bộ chính là điều cần thiết để xác lập lại các định hướng phát triển đô thị, thay đổi các vấn đề lý luận từ các bài học thực tiễn của quá trình trên. Thông qua hội thảo này, hy vọng xây dựng được mạng lưới nghiên cứu đô thị và chia sẻ thông tin, kinh nghiệm giúp cho Bình Dương cũng những các đô thị của các tỉnh thành khác phát triển, tiến đến một tương lai bền vững.

ThS. Nguyễn Minh Giao, UVBTV-Trưởng ban Tuyên giáo tỉnh Bình Dương, cũng đã phát biểu chào mừng hội thảo, giới thiệu tình hình phát triển kinh tế xã hội của tỉnh Bình Dương trong thời gian qua. Ông cho biết, tỉnh Bình Dương đã có những bước phát triển nhanh chóng, từ một tỉnh nông nghiệp nghèo nàn đã vươn lên thành một tỉnh đứng danh sách có ngân sách lớn trong cả nước. Những thành công đó của Bình Dương chính là nhờ quyết tâm của nhân dân và Tỉnh Ủy, UBND tỉnh Bình Dương trong cải cách kinh tế, văn hóa – xã hội một cách triệt để.


TS. Võ Kim Cương, trình bày tham luận. Ảnh: Việt Thành

Mở đầu hội thảo, TS. Võ Kim Cương đã trình bày quá trình đô thị không hoàn toàn theo ý muốn, khi đô thị miền Tây không có nhiều sự phát triển nhanh như đô thị ở miền Đông. Nhất là vấn đề đô thị của TP.HCM, có sự phát triển dàn trải; trình trạng da beo (phát triển không đồng đều), nhiều khu dân cư lụp xụp, đất hoang hóa xem cài trong khu vực đô thị; khu dân cư tự phát; mô hình không gian được xem như lát cắt của “bánh tét”; tình trạng không ổn định về sử dụng đất; tình trạng thiếu an toàn về địa chất, thủy văn; thiếu sự ổn định trong thị trường bất động sản... Từ đó TS. Võ Kim Cương đề xuất với phương pháp quản lý theo vùng (phân vùng quản lý), nâng cao tính chủ động trong quản lý cho các phân vùng đô thị. Để khoanh định được ranh giới các vùng cần xác định tính chất của mỗi vùng và tìm các tiêu chí, tiêu chuẩn để thể hiện các tính chất đó.

Tiếp theo sau, PGS.TS. Tôn Nữ Quỳnh Trân, đã trình bày về các mô hình phát triển đô thị trên thế giới và mô hình đô thị tại Việt Nam. Các kinh nghiệm phát triển đô thị các nước trên thế giới được xem xét một cách tỉ mỉ, nhất là quan điểm không lôi kéo nông thôn vào đô thị mà cần đô thị hóa tại các vùng điểm nông thôn một cách cụ thể. Bên cạnh đó, việc xây dựng các đô vệ tinh kết nối thành vùng đô thị nhờ vào hệ thống giao thông phát triển đấy chính là vấn đề giữ cho các đô thị không mở rộng trong tương lai, khó kiểm soát, quản lý.


KTS. Nguyễn Hữu Thái, trình bày tham luận. Ảnh: Việt Thành

Tiếp đến, KTS. Nguyễn Hữu Thái với bài phát biểu về phát triển đô thị tại các nước Châu Á, với các đô thị hiện hũu có xu hướng phát triển các đô thị vệ tinh xung quanh giảm tải cho các trung tâm lớn. Trong khi đó, Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh vẫn được xem là các đô thị lớn đơn tâm, gây nên nhiều khó khăn cho công tác quản lý cũng như phát triển đồng bộ cơ sở hạ tầng kỹ thuật – xã hội. Một trong vấn đề quan trọng hiện nay, chính là các trường đại học đang bỏ quên đi những kinh nghiệm phát triển đô thị ở mặt lý luận trước đây, hay dữ liệu nghiên cứu, những nghiên cứu như “Thành phố công nghiệp 1920-30” của Ernest Hébrard, “Trung tâm di động -1960” của Doxiadis, Kế hoạch Lilienthal – Vũ Quốc Thúc – “Phát triển vùng đô thị Sài Gòn 1972”; “Kế hoạch phát triển vật thể vùng thủ đô 1974”; WBE (Wursterm, Bernardi &Emmons) – "Quy hoạch Thủ Thiêm 1974"…

Ở góc nhìn Địa lý học, ThS. Phạm Bách Việt, đến từ Khoa Địa Lý – Trường ĐHKHXH&NV –ĐHQG – HCM đã trình bày nghiên cứu về sự hình thành không gian siêu đô thị tại khu vực TP.HCM, còn nhiều vấn đề bất cập trong quản lý, phát triển độ thị, độ nén của đô thị chỉ tập trung vào khu trung tâm, lộn xộn, thiếu không gian dành cho cộng đồng xã hội. Thành phố Hồ Chí Minh có quá trình đô thị hóa đã tăng lên 2,6 lần trong 20 năm từ 24,2 km năm 1995 đến 64km năm 2014. Vấn đề quản lý độ thị hóa đang còn bỏ ngỏ, đó là vấn đề quan trọng mà chúng ta cần lưu ý khi phát triển, dựa trên kinh nghiệm của UN Habitat.


TS. Nguyễn Kim Hoàng, trường đại học KTQD Hà Nội. Ảnh: Việt Thành
 
TS. Nguyễn Kim Hoàng, trường đại học KTQD Hà Nội, trình bày tham luận đô thị hóa gắn với phát triển bền vững vùng Đông Nam Bộ, trong đó phát triển đô thị còn dựa vào phát triển kinh tế tri thức và khoa học về quản lý. Vùng Đông Nam Bộ có sự tăng trưởng vượt bậc về phát triển kinh tế, tỷ lệ đô thị hóa tại Đông Nam Bộ là 60,9%, nhưng không đồng đều khi tập trung phát triển tại Bình Dương và TP.HCM. Hiện nay, hệ thống kết cấu hạ tầng quá tải; hệ thống cấp thoát nước yếu, không đồng bộ, chất thải đô thị - với hệ thống thu gom rác thải và xử lý còn yếu; dịch vụ xã hội thấp, nhất là giáo dục và y tế. Các hệ quả trên do việc quản lý đô thị không đáp ứng được với tình hình thực tế. Do đó, vùng Đông Nam Bộ cần dựa vào việc hình thành nền kinh tế tri thức, phát triển cần gắn liền với bảo tồn di sản, phát triển thành phố Hồ Chí Minh trở trung tâm, động lực thúc đẩy sự phát triển của các thành phố khác ở vùng Đông Nam Bộ.


PGS. TS. Nguyễn Trọng Hòa bình luận các vấn đề đô thị hiện nay. Ảnh Việt Thành

Phần bình luận các vấn đề về lý luận và thực tiễn của hội thảo, đại biểu PGS.TS. Nguyễn Trọng Hòa, đến từ Viện Nghiên cứu Phát triển Thành phố Hồ Chí Minh, đã có phần bình luận về lý luận và thực tiễn của 20 năm đô thị hóa, có ý nghĩa lý luận rất cao. Phát triển đô thị hiện nay còn chưa có sự đồng bộ hay tầm dự báo tương lai còn thiếu, ngay từ năm 1996 đã dự báo về cầu vượt, đường trên cao được đưa ra nhưng đã bị tư duy hành chính và địa phương ngăn cản sự phát triển đó trước đây và giờ chúng ta phải đối diện một cách khó khăn trong việc giải phóng mặt bằng. Thực tiễn đã có nhiều thay đổi tư duy trong phát triển đô thị, tư duy về đô thị hóa. PGS.TS. Nguyễn Trọng Hòa cho rằng Bình Dương nên tiết kiệm quỹ đất một cách tối đa để làm nguồn lực phát triển trong tương lai, đừng để như thành phố Hồ Chí Minh đang cạn kiệt quỹ đất dành cho phát triển đô thị trong tương lai.


KTS. Lê Văn Năm phát biểu. Ảnh: Việt Thành

KTS. Lê Văn Năm, nguyên Kiến trúc sư trưởng thành phố Hồ Chí Minh, nhấn mạnh hơn đến quá trình đô thị hóa nông thôn, cũng như vấn đề kinh tế - xã hội của người nông dân tại Nam Bộ, hay việc qui hoạch nông thôn mới, với những "cánh đồng sản xuất lớn" được tổ chức để sản xuất lớn được các tỉnh miền Tây Nam Bộ chuẩn bị tiến hành. Để làm điều đó, thì việc đô thị hóa chuẩn bị ra sao, tiến hành như thế nào và cả những tác động khác đến đô thị hóa nông thôn. Vấn đề phát nông nghiệp trong đô thị sẽ là một xu hướng mới, sẽ đến sớm với thành phố Hồ Chí Minh, nó cũng chính là một xu hướng mới sẽ đến với các đô thị.

Ngoài tra, các vấn đề lao động nhập cư tại Bình Dương, TP.HCM mang lại nhiều khía cạnh cho quá trình phát triển kinh tế xã hội cho Bình Dương, TP.HCM và tỉnh thành Đông Nam Bộ khác, nơi đón nhận số lượng lớn lao động nhập cư… cũng cần xem lại các chính sách để phát triển chất lượng lao động, trình độ học vấn để đáp ứng được quá trình phát triển kinh tế tri thức trong những năm sắp đến.


TS. Lê Thanh Hòa đến từ Khoa Địa Lý, trình bày tham luận. Ảnh: Việt Thành

Cuối cùng, TS. Lê Thanh Hòa đến từ Khoa Địa Lý - trường ĐHKHXH&NV - ĐHQG-HCM đã đưa những con số chứng minh sự lan tỏa của các loại hình nhà ở trong quá trình đô thị hóa tại thành phố Hồ Chí Minh, có nhiều thay đổi mới, thông qua phương pháp đánh giá GIS đưa ra 11 loại hình nhà ở hiện tại, các xu hướng mới thay đổi các công năng của các loại hình nhà ở hiện nay. Đánh giá các loại hình này, để thấy được sự khác biệt lớn giữa nông thôn và thành thị.

PGS.TS. Tôn Nữ Quỳnh Trân, đã thay mặt chủ tọa đoàn, BTC, tổng kết các vấn đề đặt ra tại hội thảo lần này. Các chủ đề nghiên cứunđô thị vẫn là những vấn đề nóng trong quá trình phát triển, nhất là việc hướng tới các đại đô thị mà nhiều địa phương ở Việt Nam mong muốn thực hiện, nhưng điều đó không phải là vấn đề thuộc về phát triển bền vững của đô thị và của đất nước mà chính là các đô thị cần hoàn thiện để không để phát triển thành đô thị đơn tâm mà hình thành các vùng đa chức năng, đô thị vệ tinh. Chúng ta cũng cần bảo vệ môi trường, sử dụng các nguồn vốn đầu tư phải mang lại hiệu quả kinh tế; bảo tồn bản sắc văn hóa bản địa (tính đến kinh tế đặc thù địa phương); quản lý đô thị cần chủ động trong phát triển để tránh bị động; học hỏi kinh nghiệm quốc tế có chọn lọc để có giải pháp phù hợp cho Việt Nam…

Với 41 bài tham luận, hội thảo đã có được một cái nhìn khá cụ thể về 20 năm đô thị hóa Nam Bộ. Các lý luận và thực tiễn được làm rõ dưới các nhìn khoa học, bên cạnh đó những bài học từ những thất bại trong thời quá khứ được nhìn nhận lại để việc phát triển đô thị hiện nay được bền vững.


Các đại biểu tham dự chụp hình lưu niệm. Ảnh: Việt Thành

Phòng QLKH-DA

Góp ý
Họ và tên: *  
Email: *  
Tiêu đề: *  
Mã xác nhận:
 
 
RadEditor - HTML WYSIWYG Editor. MS Word-like content editing experience thanks to a rich set of formatting tools, dropdowns, dialogs, system modules and built-in spell-check.
RadEditor's components - toolbar, content area, modes and modules
   
Toolbar's wrapper  
Content area wrapper
RadEditor's bottom area: Design, Html and Preview modes, Statistics module and resize handle.
It contains RadEditor's Modes/views (HTML, Design and Preview), Statistics and Resizer
Editor Mode buttonsStatistics moduleEditor resizer
 
 
RadEditor's Modules - special tools used to provide extra information such as Tag Inspector, Real Time HTML Viewer, Tag Properties and other.